Kiểm tra thẩm thấu PT (Penetrant Testing)

Viết bài: Thanh Sơn, bản quyền thuộc về www.baoduongcokhi.com

PT bánh răng để kiểm tra các vết nứt

Kiểm tra thẩm thấu màu PT, viết tắt của Penetrant Testing (hay còn gọi là Kiểm tra thấm mao dẫn) là một phương pháp kiểm tra không phá hủy dùng để phát hiện các khuyết tật mở trên bề mặt, chẳng hạn như nứt, rỗ khí mà không thế phát hiện được bằng mắt thường. 

Chất lỏng thẩm thấu được phủ lên trên bề mặt và ngấm vào các khuyết tật. Sau một thời gian, nó được lau đi. Một chất hiện hình khác được xịt lên bề mặt và những khuyết tật, tại đó chất nhuộm màu ngấm vào sẽ hiện ra. Những vết này gọi là các chỉ thị. 

Kiểm tra thẩm thấu được dùng chủ yếu cho mối hàn,vùng ảnh hưởng nhiệt, các bộ phận máy làm việc quay,..

Phương pháp PT có thể áp dụng trên mọi loại vật liệu nhưng hạn chế ở những vật liệu có bề mặt xốp hoặc gồ ghề. Nó có thể được sử dụng trên vật đúc, bề mặt gia công và mối hàn, đặc biệt là trong Thép không gỉ Austenitic khi không thể kiểm tra bằng phương pháp kiểm tra hạt từ MPI.

Xem thêm bài viết: Phương pháp kiểm tra hạt từ (Magnetic Particle Testing)

Tuy nhiên, để đảm bảo kết quả chính xác, các tiêu chuẩn đều yêu cầu vật liệu thẩm thấu không được chứa chất làm bẩn hoặc chất gây ô nhiễm làm hỏng chất lượng của mối hàn và kim loại, chẳng hạn như lưu huỳnh, clo, halogen. Ngoài ra, vật liệu thẩm thấu phù hợp, thì vật liệu phải có nhiệt độ bề mặt dưới 52°C, do đó mối hàn cần được làm nguội trước khi thực hiện kiểm tra PT.

PT mối hàn phát hiện nứt

Các bước thực hiện kiểm tra mối hàn bằng phương pháp thẩm thấu như sau:

Sử dụng bộ PT 3 chai (1.Cleaner, 2.Penetrant, 3.Developer).

Nguyên tắc kiểm tra chất lỏng thẩm thấu

Bất kỳ kiểm tra PT nào ở nhiệt độ cao (nhiệt độ khác 4°C đến 52°C), phải có tiêu chuẩn đặc biệt. Như được mô tả trong ASME BPVC section V- Article 6 – Mandatory Appendix 3.

Phần thiết yếu nhất của việc kiểm tra PT là Làm sạch. Đây là một bước quan trọng, bởi vì bất kỳ bụi bẩn, vảy, mảnh vụn, gờ sắc, ba via, dầu, mỡ, rỉ sét, v.v. nào còn sót lại sẽ che lấp hoặc gián đoạn và sẽ không hiển thị trong PT.

Bước 1: Làm sạch mối hàn bằng cách mài nhẵn và lau sạch bằng chất làm sạch (chai số 1) trước khi tiến hành kiểm tra.

Bước 2: Phun chất thẩm thấu (màu đỏ) lên bề mặt của mối hàn (chai số 2).

Bước 3: Loại bỏ chất thẩm thấu dư bằng cách dùng giẻ và kết hợp chai số 1 lau sạch bề mặt của mối hàn sau khi phun chất thẩm thấu trong vòng 5-10 phút.

Bước 4: Phun chất hiển thị màu (chai số 3 Developer) lên mối hàn và chờ khô khoảng 10 phút để xác định khuyết tật trên mối hàn thông qua chất hiển thị màu sau khi loại bỏ phần thẩm thấu dư.

Kiểm tra thẩm thấu PT

Hai loại kiểm tra là 1) Kiểm tra bằng mắt thường và 2) Kiểm tra bằng huỳnh quang (Fluorescent inspection)

• Kiểm tra trực quan: ​​kiểm tra thực hiện dưới ánh sáng trắng, ánh sáng ​​phải có cường độ ánh sáng 1000 Lux.
• Kiểm tra huỳnh quang: sử dụng đèn huỳnh quang hoặc thực hiện dưới Đèn cực tím UV, Đèn UV phải có cường độ ánh sáng 1000 µW/cm² khi kiểm tra bề mặt. Cần phòng tối để kiểm tra đèn huỳnh quang với cường độ ánh sáng trắng tối đa là 20 Lux

Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp kiểm tra mối hàn bằng thẩm thấu chất lỏng (PT) là như sau:

Ưu điểm:

• Phương pháp kiểm tra nhanh, đơn giản và chi phí thấp.
• Có thể áp dụng kiểm tra cho tất cả các loại vật liệu.
• Có thể kiểm tra những chi tiết máy hoặc các vị trí khó khăn mà các phương pháp khác không sử dụng được.
• Không yêu cầu người kiểm tra có chuyên môn cao.

Nhược điểm:

• Chỉ kiểm tra được các khuyết tật ở ngoài bề mặt vật liệu và mối hàn.
• Sử dụng hóa chất, do đó đòi hỏi người kiểm tra phải trang bị bảo hộ lao động đầy đủ.
• Hóa chất sử dụng có thể gây ảnh hưởng đến môi trường.
• Bề mặt mối hàn phải được làm sạch trước khi kiểm tra.

Related Posts by Categories